Nederlandse economische macht moet dienen als schild tegen geopolitieke druk
Share this:
Sandor Gaastra, de topman van Economische Zaken, vindt dat we onze koers moeten wijzigen. Hij ziet dat de wereld niet meer alleen om eerlijke handel draait.
Vroeger dachten we vooral aan hoe we alles zo goedkoop en makkelijk mogelijk konden regelen. Die tijd van alleen maar focussen op winst is volgens hem echt voorbij.
We moeten nu leren hoe we onze economische kracht als een soort schild gaan gebruiken. De regels van het spel zijn namelijk midden in de wedstrijd veranderd.
Het gaat niet meer alleen om wie de beste spullen maakt. Het gaat erom wie onafhankelijk kan blijven als het internationaal echt spannend wordt.
De hoogste ambtenaar wil dat we sneller gaan inzien dat economie en veiligheid onlosmakelijk verbonden zijn in deze nieuwe tijd.
Landen gebruiken nu vaker importtarieven en exportregels in plaats van soldaten op het veld. Het gaat erom wie de ander het hardst kan raken in de portemonnee.
Handelsrelaties zijn niet meer alleen een manier om samen geld te verdienen. Het zijn nu middelen geworden om politieke druk uit te oefenen op andere landen.
Gaastra ziet dat economische instrumenten steeds vaker de plek innemen van diplomatie. Dat is een flinke verschuiving in hoe de wereldpolitiek tegenwoordig werkt.
In plaats van praten, kiezen grote machten nu vaker voor het blokkeren van cruciale onderdelen. Dit zie je overal ter wereld gebeuren.
De vrije handel waar we jarenlang op rekenden, staat daardoor flink onder vuur. Het is een bittere pil voor een land dat leeft van de export.
We zien dit als een bewijs dat de oude manier van werken simpelweg niet meer genoeg is. We moeten nieuwe regels voor onszelf gaan maken om te overleven.
Voor Nederland betekent dit dat we niet meer alleen op openheid en efficiëntie kunnen varen. Dat was altijd onze grote kracht, maar nu maakt het ons juist kwetsbaar.
We moeten economische macht een duidelijke plek geven in al onze plannen voor de toekomst. Dat is best een omschakeling voor een handelsland als het onze.
Het versterken van onze positie in de wereld heeft helaas ook een prijs. Het kan betekenen dat we een stukje van onze welvaart opgeven voor meer veiligheid.
Niet iedereen zal hier direct om staan te springen. Critici vragen zich af of we de vrije markt niet te veel aan de kant schuiven voor de politiek.
Analisten waarschuwen ook dat te veel bescherming de prijzen voor de gewone man flink kan verhogen. Het is een moeilijke balans die we nu moeten gaan zoeken.
Toch is de boodschap van de hoogste ambtenaar heel erg duidelijk. We moeten weerbaar worden tegen druk van buitenaf, zelfs als dat pijn doet.
Bedrijven moeten zich gaan voorbereiden op een nieuwe werkelijkheid waarin winst niet meer het enige doel is. De nationale veiligheid telt voortaan net zo hard mee.
De overheid gaat hierin een veel actievere rol spelen dan we de afgelopen decennia gewend waren in Nederland.
De komende maanden gaan we zien hoe de overheid dit nieuwe plan precies in de praktijk brengt. Het is een flinke klus die veel impact gaat hebben op Nederlandse bedrijven.
We zullen waarschijnlijk vaker nee moeten zeggen tegen lucratieve deals met lastige landen. Dat is blijkbaar de prijs die we moeten betalen om echt vrij te blijven.
De focus gaat verschuiven naar het bouwen van allianties met landen die we echt kunnen vertrouwen. Zo maken we de keten een stuk minder grillig.
Uiteindelijk is het doel dat Nederland niet meer met de rug tegen de muur komt te staan bij grote internationale ruzies.