Internet shutdown Iran zorgt voor extreme isolatie van 92 miljoen burgers
Share this:
Iran zit momenteel op de tiende dag van een extreme internet-shutdown die de hele bevolking raakt. Ongeveer 92 miljoen burgers zijn volledig afgesloten van internet, telefoon en zelfs normale sms-diensten.
De blokkade begon op 8 januari en is bedoeld om protesten in het land onzichtbaar te maken voor de buitenwereld. De overheid wil op deze manier voorkomen dat beelden van het hardhandige optreden tegen demonstranten worden verspreid.
Minister Abbas Araghchi beweert dat de afsluiting nodig is om terroristische operaties van buitenaf te stoppen. Critici zien dit echter als een zwak excuus om de bevolking de mond te snoeren.
Het ziet er niet naar uit dat de verbinding snel wordt hersteld. Berichten wijzen erop dat het normale webverkeer pas rond het Iraanse Nieuwjaar eind maart weer op gang komt.
Voor de gewone man in Iran betekent dit dat het dagelijks leven volledig tot stilstand is gekomen. Zonder internet is bankieren of werken voor velen simpelweg onmogelijk geworden.
Waarnemers van FilterWatch maken zich grote zorgen over de nieuwe koers van het regime. Zij zien dat de overheid werkt aan een gelaagd systeem waarbij je niet zomaar meer online kunt gaan.
In dit nieuwe model moet elke burger waarschijnlijk eerst een registratie- en screeningproces doorlopen. Pas na goedkeuring krijg je toegang tot bepaalde delen van het wereldwijde web.
De cijfers achter de onrust zijn schokkend. Mensenrechtenorganisatie HRANA schat dat er al meer dan 3.300 doden zijn gevallen onder demonstranten in 187 steden.
Daarnaast zijn er ruim 24.000 arrestaties verricht sinds de onrust begon. De digitale black-out maakt het voor families onmogelijk om te weten of hun geliefden veilig zijn.
Deze huidige afsluiting is de langste in de geschiedenis van het land. Het verbreekt de trieste records van eerdere shutdowns in 2019, 2022 en 2025.
De controle over het netwerk ligt niet langer bij civiele ministeries. Alle knoppen worden nu bediend door veiligheidsinstanties die alleen oog hebben voor surveillance.
De economische klap voor het land is enorm. Vooral de e-commerce sector in Iran is nagenoeg weggevaagd door de aanhoudende blokkades.
Het nieuwe Iraanse model lijkt een kopie van de Chinese Great Firewall gecombineerd met Russische technieken. Ze bouwen aan een digitale muur die het land volledig kan isoleren met één druk op de knop.
Nederlandse bedrijven die handel drijven in de regio merken de gevolgen direct. Communicatie is onmogelijk en betalingsverkeer ligt volledig plat door de digitale muur.
Experts van Access Now stellen dat dergelijke shutdowns de autoriteiten helpen om mensenrechtenschendingen te verbergen. Zonder beelden is het lastig om de overheid internationaal verantwoordelijk te houden.
Het regime gebruikt deze black-out waarschijnlijk als een technisch venster. Ze testen nu hoe ze op de lange termijn beperkende schakelingen kunnen implementeren zonder dat het systeem crasht.
Toch zijn er analisten die twijfelen of dit plan wel gaat slagen. De interne machtsstrijd en de enorme economische druk kunnen de uitvoering van deze plannen nog dwarsbomen.
De technische basis voor dit controlesysteem ligt er overigens al jaren. Het wachten was puur op de politieke wil om de hele bevolking definitief af te sluiten.
Zelfs als het regime wint, is de prijs hoog. Een land zonder open internet kan in de moderne wereld economisch niet overleven.
Er is hoop in de vorm van nieuwe technologie. Elon Musk heeft met Starlink de abonnementskosten voor Iraniërs geschrapt om de censuur te omzeilen.
Daarnaast wordt de software van satellietontvangers constant bijgewerkt. Zo proberen technici de stoorzenders van de overheid telkens een stap voor te blijven.
Ook slimme mesh-netwerken via Bluetooth winnen aan populariteit. Deze zorgen ervoor dat mensen onderling verbonden blijven, zelfs als de centrale provider de stekker eruit trekt.
Uiteindelijk is universele internettoegang onvermijdelijk volgens deskundigen. De technologische vooruitgang gaat simpelweg sneller dan de dictatuur kan bijbenen.